რა უნდა ვიცოდეთ, სანამ კერძო სახლს შევიძენთ - რჩევები და გავრცელებული შეცდომები

კერძო სახლი ბევრისთვის არის ოცნების სიმბოლო — მეტი სივრცე, სუფთა ჰაერი, ეზო და პირადი სივრცე. თუმცა ამ ოცნების რეალიზაცია სერიოზულ განსჯას და სწორ არჩევანს მოითხოვს. როგორ შევარჩიოთ სწორად კერძო სახლი? რა კრიტერიუმებით შევაფასოთ და რა შეცდომები არ უნდა დავუშვათ? ამ სტატიაში სწორედ ამ საკითხებზე ვისაუბრებთ.

საქართველოში ბოლო წლებში იზრდება კერძო სახლებისადმი ინტერესი, განსაკუთრებით პანდემიის შემდეგ, როდესაც ბევრმა ადამიანმა ქალაქის ხმაურისა და ბინის ჩაკეტილი სივრცისგან თავის დაღწევა მოისურვა. ეროვნული სტატისტიკის სამსახურის მონაცემებით, 2024 წლის მონაცემებით, საცხოვრებელი ბინების 35%-ზე მეტი კერძო სახლზე მოდის, ხოლო აგარაკებისა და მიწის ნაკვეთების მიმართ მოთხოვნა 17%-ით გაიზარდა წინა წელთან შედარებით.

ძირითადი კრიტერიუმები სწორი არჩევანისთვის

1. ადგილმდებარეობა

ადგილმდებარეობა განსაზღვრავს სახლთან დაკავშირებულ ბევრ საკითხს — ტრანსპორტზე ხელმისაწვდომობას, მეზობლობას, ინფრასტრუქტურას და მომავალში უძრავი ქონების ღირებულების ზრდის პოტენციალს. გაითვალისწინეთ:

• რამდენად ახლოსაა სახლი სკოლასთან, მაღაზიასთან, პოლიკლინიკასთან;
• არის თუ არა გზა ასფალტირებული და მუდმივად ფუნქციური;
• რამდენად უსაფრთხო და განვითარებადი რაიონია.

2. მიწის სტატუსი და საკუთრების დოკუმენტები

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი არის იურიდიული შემოწმება. დარწმუნდით, რომ:

• სახლი რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში;
• მიწას არ აქვს პრობლემური სტატუსი (მაგ. სასოფლო-სამეურნეოდან სარეგისტრაციო სტატუსამდე);
• არ არის სასამართლო დავაში ან იპოთეკით დატვირთული.

3. სახლის მდგომარეობა და სამშენებლო მასალები

კერძო სახლი ხშირად ხანგრძლივი მშენებლობის შედეგია. ამიტომ საჭიროა:

• შენობის სტრუქტურის შემოწმება (ბზარები, ფუნდამენტი, კედლების მდგომარეობა);
• გარე და შიდა იზოლაცია (სითბო და წყლის);
• ელექტრო და სანტექნიკური კომუნიკაციების მდგომარეობა;
• გამოყენებული მასალების ხარისხი (ბეტონი, აგური, ხის დეტალები და ა.შ.).

4. კომუნიკაციები და ინფრასტრუქტურა

მნიშვნელოვანია, სახლი იყოს მიერთებული ყველა აუცილებელ სერვისზე:

• გაზი, წყალი, დენი, კანალიზაცია (სურვილზე — საკაბელო/ინტერნეტიც);
• არსებობს თუ არა სანიაღვრე სისტემა და მწყობრშია თუ არა;
• ახლოსაა თუ არა საზოგადოებრივი ტრანსპორტი.

5. ეზო და გარე სივრცე

სწორად დაგეგმილი ეზო შეიძლება სახლს დამატებითი ფუნქცია და კომფორტი მიანიჭოს:

• არსებობს თუ არა გამწვანება, ხე-მცენარეები, ფაცხა/ბუხარი;
• შესაძლებელია თუ არა ბოსტნის მოწყობა ან საბავშვო სივრცე;
• ეზო არის თუ არა უსაფრთხო და გალავნით შემოსაზღვრული.

ყველაზე გავრცელებული შეცდომები

• მხოლოდ ფასზე ორიენტირება – იაფი სახლი შეიძლება მომავალში ძვირად დაგიჯდეთ, თუ საჭირო იქნება კაპიტალური რემონტი ან მიწის სტატუსის მოგვარება.
• ემოციური გადაწყვეტილება – ხშირად მყიდველები გარეგნულად ლამაზ სახლს ირჩევენ, არადა შეიძლება მას საფუძვლიანი ტექნიკური პრობლემები ჰქონდეს.
• დოკუმენტაციის უგულებელყოფა – დაუმოწმებელი ქონება მომავალში შეიძლება გახდეს კონფლიქტის ან სასამართლო დავის მიზეზი.
• ინფრასტრუქტურის უგულებელყოფა – ხშირად გამორჩენილია ისეთი მარტივი საკითხები, როგორიცაა გზის არსებობა, სკოლა ან სამედიცინო ცენტრი ახლომდებარედ.

მომავლის იგნორირება – არ დაფიქრდებით, თუ როგორ განვითარდება ეს რაიონი 5 ან 10 წელში? იქნება კიდევ უფრო მჭიდროდ დასახლებული, თუ პირიქით — დაცარიელებული?

რჩევები წარმატებული შერჩევისთვის

• ჩაიტარეთ დამოუკიდებელი მშენებლობის ექსპერტის შეფასება.
• გადაამოწმეთ მიწის სტატუსი და ყველა მფლობელობის დოკუმენტი.
• იკითხეთ მეზობლებისგან რაიონის რეალური მდგომარეობა.
• გაითვალისწინეთ სეზონურობა - შესაძლოა ზაფხულში სახლი სასიამოვნოა, მაგრამ ზამთარში გათბობის პრობლემა ჰქონდეს.
• იფიქრეთ მომავალში გადაყვანაზე - ბავშვების სკოლა, ასაკის მატებასთან ერთად საჭირო ინფრასტრუქტურა და ა.შ.