თეგებით ძიება

5% თუ 20%? - რა უნდა ვიცოდეთ უძრავი ქონების გაქირავების გადასახადზე და კანონიერ რეგისტრაციაზე

უძრავი ქონების გაქირავება საქართველოში შემოსავლის მიღების ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და მოთხოვნადი გზაა. თუმცა, ბევრ მესაკუთრეს აინტერესებს, როგორ ისარგებლოს კანონიერი შეღავათებით და რა ნაბიჯებია საჭირო იმისათვის, რომ შემოსავალზე მხოლოდ 5%-იანი საშემოსავლო გადასახადი გადაიხადოს.

ეს შეღავათი ყველა ტიპის ფართობსა და გაქირავების ყველა შემთხვევაზე არ ვრცელდება. მნიშვნელოვანია, რა მიზნით გამოიყენება ქონება, ვინ არის დამქირავებელი და შესრულებულია თუ არა კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნები.

რო­დის იხ­დით 5%-ს და რო­დის - 20%-ს? რო­გორ უნდა და­რე­გის­ტრირ­დეთ შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხურ­ში და რა პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა შე­იძ­ლე­ბა და­გე­კის­როთ სა­გა­და­სა­ხა­დო ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბის შემ­თხვე­ვა­ში? 

1. რა გან­სხვა­ვე­ბაა 5%-იან და 20%-იან გა­ნაკ­ვე­თებს შო­რის?

სა­ქარ­თვე­ლოს სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის 81-ე მუხ­ლის მი­ხედ­ვით, ფი­ზი­კუ­რი პი­რის და­სა­ბეგ­რი შე­მო­სა­ვა­ლი, რო­გორც წესი, 20%-ით იბეგ­რე­ბა, თუ კა­ნო­ნით სხვა რამ არ არის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი.

ამა­ვე მუხ­ლით დად­გე­ნი­ლია შე­ღა­ვა­თი: სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი მიზ­ნით გა­ქი­რა­ვე­ბი­დან მი­ღე­ბუ­ლი შე­მო­სა­ვა­ლი 5%-ით იბეგ­რე­ბა, თუ გამ­ქი­რა­ვე­ბე­ლი ამ შე­მო­სავ­ლი­დან ხარ­ჯებს არ გა­მოქ­ვი­თავს.

5%-იანი გა­ნაკ­ვე­თი მოქ­მე­დებს, რო­დე­საც:

  • ქო­ნე­ბა სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბია;
  • ის გა­ქი­რა­ვე­ბუ­ლია სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი მიზ­ნით;
  • გამ­ქი­რა­ვე­ბე­ლი ფი­ზი­კუ­რი პი­რია და გა­ქი­რა­ვე­ბი­დან მი­ღე­ბუ­ლი შე­მო­სავ­ლი­დან გა­მოქ­ვით­ვებს არ ახორ­ცი­ე­ლებს.

სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის გა­ქი­რა­ვე­ბა შე­საძ­ლე­ბე­ლია რო­გორც ფი­ზი­კურ პირ­ზე, ისე ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ა­სა თუ იუ­რი­დი­ულ პირ­ზე - მთა­ვა­რია, ფარ­თო­ბი რე­ა­ლუ­რად სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი მიზ­ნით გა­მო­ი­ყე­ნე­ბო­დეს.

20%-იანი გა­ნაკ­ვე­თი, რო­გორც წესი, გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა, რო­დე­საც ფი­ზი­კუ­რი პი­რის და­სა­ბეგრ შე­მო­სა­ვალ­ზე სპე­ცი­ა­ლუ­რი 5%-იანი შე­ღა­ვა­თი არ ვრცელ­დე­ბა. მა­გა­ლი­თად, კო­მერ­ცი­უ­ლი ფარ­თო­ბის გა­ქი­რა­ვე­ბი­დან მი­ღე­ბუ­ლი შე­მო­სა­ვა­ლი ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ სარ­გებ­ლობს სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის­თვის დად­გე­ნი­ლი შე­ღა­ვა­თით.

მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია: მხო­ლოდ ის ფაქ­ტი, რომ ფარ­თო­ბი დო­კუ­მენ­ტებ­ში სა­ცხოვ­რებ­ლად არის მი­თი­თე­ბუ­ლი, საკ­მა­რი­სი არ არის - მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს მის რე­ა­ლურ გა­მო­ყე­ნე­ბა­საც.

2. რა უნდა იცო­დეთ 5%-იანი შე­ღა­ვა­თის შე­სა­ხებ?

შე­ღა­ვა­თი­ან რე­ჟიმს რამ­დე­ნი­მე მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი პი­რო­ბა აქვს.

ხარ­ჯე­ბის გა­მოქ­ვით­ვა არ ხდე­ბა. 5%-იანი გა­და­სა­ხა­დი გა­მო­ით­ვლე­ბა გა­ქი­რა­ვე­ბი­დან მი­ღე­ბულ შე­მო­სა­ვალ­ზე. ამ რე­ჟიმ­ში მე­სა­კუთ­რე ვერ გა­მო­აკ­ლებს რე­მონ­ტის, ავე­ჯის შე­ძე­ნი­სა და სხვა ხარ­ჯე­ბის ღი­რე­ბუ­ლე­ბას.

რე­გის­ტრა­ცი­ის წესი დამ­ქი­რა­ვებ­ლის ტიპ­ზეც არის და­მო­კი­დე­ბუ­ლი. სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის გამ­ქი­რა­ვე­ბელ პირ­თა რე­ესტრში მო­ნა­ცე­მე­ბის შე­ტა­ნა სა­ჭი­როა, თუმ­ცა რე­გის­ტრა­ცი­ის არ­ქო­ნის სა­გა­და­სა­ხა­დო შე­დე­გე­ბი გან­სხვავ­დე­ბა იმის მი­ხედ­ვით, ბინა ფი­ზი­კურ პირ­ზე ქი­რავ­დე­ბა თუ იუ­რი­დი­ულ პირ­ზე.

თუ სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბი იუ­რი­დი­ულ პირ­ზე ქი­რავ­დე­ბა და შე­მო­სა­ვა­ლი გა­დახ­დის წყა­როს­თან იბეგ­რე­ბა, 5%-იანი გა­ნაკ­ვე­თის გა­მო­სა­ყე­ნებ­ლად გამ­ქი­რა­ვებ­ლის მო­ნა­ცე­მე­ბი რე­ესტრში შე­სა­ბა­მი­სი სა­გა­და­სა­ხა­დო ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის წარ­მო­შო­ბის მო­მენ­ტის­თვის უნდა იყოს შე­ტა­ნი­ლი.

თუ ფარ­თო­ბი სხვა ფი­ზი­კურ პირ­ზე ქი­რავ­დე­ბა სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი მიზ­ნით, რე­ესტრში რე­გის­ტრა­ცი­ის არ­ქო­ნა თა­ვის­თა­ვად არ ნიშ­ნავს, რომ შე­მო­სა­ვა­ლი ავ­ტო­მა­ტუ­რად 20%-ით უნდა და­ი­ბეგ­როს. თუმ­ცა, რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბას შე­იძ­ლე­ბა ჯა­რი­მა მოჰ­ყვეს.გა­და­სა­ხა­დის დეკ­ლა­რი­რე­ბის ვადა. თუ გა­ქი­რა­ვე­ბი­დან მი­ღე­ბუ­ლი შე­მო­სა­ვა­ლი გა­დახ­დის წყა­როს­თან არ იბეგ­რე­ბა, ფი­ზი­კურ­მა პირ­მა სა­შე­მო­სავ­ლო გა­და­სა­ხა­დის წლი­უ­რი დეკ­ლა­რა­ცია უნდა წა­რად­გი­ნოს და გა­და­სა­ხა­დი გა­და­ი­ხა­დოს სა­ან­გა­რი­შო წლის მომ­დევ­ნო წლის 1 აპ­რი­ლამ­დე.

თუ გა­და­სა­ხა­დი დამ­ქი­რა­ვე­ბე­ლი იუ­რი­დი­უ­ლი პი­რის მიერ კა­ნო­ნი­ე­რად არის და­კა­ვე­ბუ­ლი გა­დახ­დის წყა­როს­თან, ამ შე­მო­სა­ვალ­ზე დეკ­ლა­რი­რე­ბის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა გან­სხვა­ვე­ბუ­ლად გა­ნი­სა­ზღვრე­ბა.

3. რო­გორ და­რე­გის­ტრირ­დეთ შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხურ­ში?

სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის გამ­ქი­რა­ვე­ბელ პირ­თა რე­ესტრში რე­გის­ტრა­ცი­ის­თვის გან­ცხა­დე­ბის წარ­დგე­ნა შე­საძ­ლე­ბე­ლია ელექტრო­ნუ­ლად, შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხუ­რის პორ­ტალ­ზე.

ძი­რი­თა­დი ნა­ბი­ჯე­ბია:

  • შე­დით შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხუ­რის ვებგ­ვერ­დზე და გა­ი­ა­რეთ ავ­ტო­რი­ზა­ცია. eservices.rs.ge. (თუ მომ­ხმა­რებ­ლის სა­ხე­ლი და პა­რო­ლი არ გაქვთ, უნდა აი­ღოთ RS-ის ნე­ბის­მი­ერ სერ­ვის­ცენ­ტრში პი­რა­დო­ბის მოწ­მო­ბით).
  • მო­ძებ­ნეთ ელექტრო­ნუ­ლი სერ­ვი­სი - „სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის გამ­ქი­რა­ვე­ბელ პირ­თა რე­ესტრში მო­ნა­ცე­მე­ბის შე­ტა­ნა“.
  • შე­ავ­სეთ მო­თხოვ­ნი­ლი ინ­ფორ­მა­ცია, მათ შო­რის, გა­ქი­რა­ვე­ბუ­ლი ფარ­თო­ბის მი­სა­მარ­თი და სა­კა­დას­ტრო კოდი, დამ­ქი­რა­ვებ­ლის მო­ნა­ცე­მე­ბი და ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის დას­რუ­ლე­ბის თა­რი­ღი.
  • მო­ამ­ზა­დეთ სა­კუთ­რე­ბის ან სარ­გებ­ლო­ბის უფ­ლე­ბის და­მა­დას­ტუ­რე­ბე­ლი დო­კუ­მენ­ტი.
  • თუ ფარ­თო­ბი იუ­რი­დი­ულ პირ­ზე ქი­რავ­დე­ბა, და­მა­ტე­ბით წა­რად­გი­ნეთ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის ასლი ან სხვა დო­კუ­მენ­ტი, რო­მე­ლიც ადას­ტუ­რებს, რომ ფარ­თო­ბი სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი მიზ­ნით გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა.
  • გა­და­აგ­ზავ­ნეთ გან­ცხა­დე­ბა და და­ე­ლო­დეთ შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხუ­რის პა­სუხს.

შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხუ­რის ოფი­ცი­ა­ლუ­რი გან­მარ­ტე­ბით, სრულ­ყო­ფი­ლი გან­ცხა­დე­ბის მი­ღე­ბი­დან მო­ნა­ცე­მე­ბის რე­ესტრში ასახ­ვას ორი სა­მუ­შაო დღე სჭირ­დე­ბა. თუ დო­კუ­მენ­ტა­ცია არას­რუ­ლია ან არას­წო­რია, შე­საძ­ლოა და­მა­ტე­ბი­თი ინ­ფორ­მა­ცი­ის წარ­დგე­ნა გახ­დეს სა­ჭი­რო.

გა­ით­ვა­ლის­წი­ნეთ, რომ რე­ესტრში მო­ნა­ცე­მე­ბის შე­ტა­ნა არ არის იგი­ვე, რაც გა­და­სა­ხა­დის გა­დამ­ხდე­ლად აღ­რი­ცხვა­ზე დად­გო­მა. სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ეს სა­კი­თხიც ცალ­კე უნდა მო­აგ­ვა­როთ.

4. ვინ იხ­დის გა­და­სა­ხადს, თუ ბინა კომ­პა­ნი­ა­ზეა გა­ქი­რა­ვე­ბუ­ლი?

თუ მე­სა­კუთ­რე ფი­ზი­კუ­რი პი­რია, ხოლო დამ­ქი­რა­ვე­ბე­ლი კომ­პა­ნია ან სხვა იუ­რი­დი­უ­ლი პირი, მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია გა­ირ­კვეს, ექ­ვემ­დე­ბა­რე­ბა თუ არა შე­მო­სა­ვა­ლი გა­დახ­დის წყა­როს­თან და­ბეგ­ვრას.

ასეთ შემ­თხვე­ვა­ში კომ­პა­ნია შე­იძ­ლე­ბა სა­გა­და­სა­ხა­დო აგენ­ტის ფუნ­ქცი­ას ას­რუ­ლებ­დეს და ვალ­დე­ბუ­ლი იყოს, მე­სა­კუთ­რის­თვის თან­ხის გა­დახ­დი­სას შე­სა­ბა­მი­სი სა­შე­მო­სავ­ლო გა­და­სა­ხა­დი და­ა­კა­ვოს და ბი­უ­ჯეტ­ში გა­და­ი­ხა­დოს.

თუ ბინა კომ­პა­ნი­ას სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი მიზ­ნით აქვს და­ქი­რა­ვე­ბუ­ლი და გამ­ქი­რა­ვებ­ლის მო­ნა­ცე­მე­ბი დრო­უ­ლად არის შე­ტა­ნი­ლი რე­ესტრში, შე­საძ­ლოა 5%-იანი შე­ღა­ვა­თი­ა­ნი გა­ნაკ­ვე­თის გა­მო­ყე­ნე­ბა.

თუ ფარ­თო­ბი ოფი­სად, მა­ღა­ზი­ად ან სხვა კო­მერ­ცი­უ­ლი და­ნიშ­ნუ­ლე­ბით გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა, სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის­თვის გან­კუთ­ვნი­ლი 5%-იანი შე­ღა­ვა­თი მას­ზე ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ გავ­რცელ­დე­ბა.

ამი­ტომ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის გა­ფორ­მე­ბამ­დე სა­სურ­ვე­ლია ზუს­ტად გა­ნი­სა­ზღვროს ქო­ნე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბის მი­ზა­ნი და გა­და­სა­ხა­დის და­კა­ვე­ბის წესი.

5. რა ჯა­რი­მე­ბი შე­იძ­ლე­ბა და­გე­კის­როთ?

სა­გა­და­სა­ხა­დო ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბამ შე­იძ­ლე­ბა სხვა­დას­ხვა სა­მარ­თლებ­რი­ვი შე­დე­გი გა­მო­იწ­ვი­ოს. თუმ­ცა, აუ­ცი­ლე­ბე­ლია ერ­თმა­ნე­თის­გან გავ­მიჯ­ნოთ რე­ესტრში რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის დარ­ღვე­ვა, გა­და­სა­ხა­დის გა­და­უხ­დე­ლო­ბა და დეკ­ლა­რა­ცი­ა­ში გა­და­სა­ხა­დის შემ­ცი­რე­ბა.

რე­ესტრში რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბა. შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხუ­რის ოფი­ცი­ა­ლურ სი­ტუ­ა­ცი­ურ სა­ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ში მი­თი­თე­ბუ­ლია, რომ სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თო­ბის გამ­ქი­რა­ვე­ბელ პირ­თა რე­ესტრში მო­ნა­ცე­მე­ბის შე­ტა­ნის შე­სა­ხებ გან­ცხა­დე­ბის წა­რუდ­გენ­ლო­ბის­თვის შე­იძ­ლე­ბა 100-ლა­რი­ა­ნი ჯა­რი­მა და­წეს­დეს სა­ქარ­თვე­ლოს სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის 291-ე მუხ­ლის სა­ფუძ­ველ­ზე.

დეკ­ლა­რა­ცი­ა­ში გა­და­სა­ხა­დის შემ­ცი­რე­ბა. სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის 275-ე მუხ­ლით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი ჯა­რი­მა და­მო­კი­დე­ბუ­ლია დარ­ღვე­ვის კონ­კრე­ტულ გა­რე­მო­ე­ბებ­ზე. ზო­გა­დი წე­სით, გა­და­სა­ხა­დის შემ­ცი­რე­ბის­თვის ჯა­რი­მა შე­იძ­ლე­ბა შემ­ცი­რე­ბუ­ლი გა­და­სა­ხა­დის თან­ხის 50%-ს შე­ად­გენ­დეს, თუმ­ცა კა­ნონ­ში გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლია გა­მო­ნაკ­ლი­სე­ბიც და შემ­ცი­რე­ბუ­ლი ჯა­რი­მის შემ­თხვე­ვე­ბიც.

სა­უ­რა­ვი. თუ გა­და­სა­ხა­დი კა­ნო­ნით დად­გე­ნილ ვა­და­ში არ გა­და­იხ­დე­ბა, სა­გა­და­სა­ხა­დო და­ვა­ლი­ა­ნე­ბა­ზე სა­უ­რა­ვი ერი­ცხე­ბა. სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის 129-ე მუხ­ლით გან­სა­ზღვრუ­ლი გა­ნაკ­ვე­თის მი­ხედ­ვით, სა­უ­რა­ვი გა­და­უხ­დე­ლი გა­და­სა­ხა­დის თან­ხის 0.05%-ს შე­ად­გენს ყო­ვე­ლი ვა­და­გა­და­ცი­ლე­ბუ­ლი დღის­თვის.

ეს არ ნიშ­ნავს, რომ ყვე­ლა შემ­თხვე­ვა ავ­ტო­მა­ტუ­რად იწ­ვევს 50%-იან ჯა­რი­მას ან რომ მხო­ლოდ რე­ესტრში არ­ყოფ­ნის გამო მე­სა­კუთ­რის შე­მო­სა­ვა­ლი აუ­ცი­ლებ­ლად 20%-ით და­ი­ბეგ­რე­ბა. პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა კონ­კრე­ტუ­ლი დარ­ღვე­ვი­სა და მოქ­მე­დი სა­მარ­თლებ­რი­ვი ნორ­მე­ბის მი­ხედ­ვით გა­ნი­სა­ზღვრე­ბა.


თეგები


მსგავსი სიახლეები

რეკომენდირებულია თქვენთვის

ყველა

აღმოაჩინეთ მეტი Tia-დან

ყველა