ასფალტი, რომელიც წყალს ატარებს და წვიმის დროს გუბეების გაჩენას სრულად გამორიცხავს
ძლიერი წვიმის დროს ქალაქის ქუჩებში დაგროვილი წყალი, ტრადიციული გუბეები და გადატვირთული სანიაღვრე სისტემები თბილისსა და მსოფლიოს სხვა მეგაპოლისებში ერთ-ერთ მთავარ თავის ტკივილს წარმოადგენს. როდესაც მთელი გზის ზედაპირი შებოჭილია ჩვეულებრივი ბეტონითა და კლასიკური ასფალტით, ნალექს წასასვლელი არ აქვს - ის ზედაპირზე გროვდება და მოძრაობას აფერხებს.
ამ გლობალური ურბანული გამოწვევის წინააღმდეგ ინჟინრებმა ინოვაციური გამოსავალი იპოვეს, რომელსაც ჰიდრომოწყობილი ანუ გამტარი გზები (Permeable Pavements) ეწოდება.
როგორ მუშაობს ინოვაციური ტექნოლოგია?
ტრადიციული ასფალტ-ბეტონის ნარევი შედგება ქვის, ქვიშისა და შემკვრელისგან ისე, რომ მათ შორის ჰაერისა და წყლისთვის არანაირი სივრცე არ რჩება. გამტარი ასფალტის პრინციპი კი პირიქითაა - გამოტოვებულია წვრილი ქვიშის ფრაქცია, რის შედეგადაც მასალაში მიკროსკოპული სიცარიელეები რჩება. შედეგად ვიღებთ ზედაპირს, რომელიც ვიზუალურად სრულიად ჩვეულებრივ მყარ გზას ჰგავს, თუმცა წვიმის დროს წყალი მასში პირდაპირ იჟონება და მიწისქვეშა სარეზერვო ფენაში გროვდება.
რატომ ცვლის ეს ინფრასტრუქტურას?
გუბეების სრული აღმოფხვრა - წყალი წამებში ქრება გზის ზედაპირიდან, რაც გამორიცხავს წყალდიდობებსა და საბურავების წყალზე სრიალის საშიშროებას მძღოლებისთვის.
მიწისქვეშა წყლების ბუნებრივი აღდგენა - ნალექი არ იკარგება სანიაღვრე მილებით, არამედ ფილტრაციით უბრუნდება მიწისქვეშა ეკოსისტემას.
ზამთრის უპირატესობები - ტექნოლოგიური კვლევები აჩვენებს, რომ ასეთ ზედაპირებში შენარჩუნებული ჰაერი და ტენიანობა ამცირებს ყინულის ნაადრევად წარმოქმნას, რის გამოც გზებზე მარილისა და ქიმიკატების მიყრა მინიმუმამდე დადის.
გამოწვევები და რეალობა
მიუხედავად უზარმაზარი პლუსებისა, ტექნოლოგიას თავისი სირთულეებიც აქვს:
დატვირთვა - რადგან სტრუქტურაში ღრუებია, ის ვერ უძლებ ტრადიციული ასფალტივით მძიმე, მრავალტონიან სატვირთო ტრანსპორტს უწყვეტად, ამიტომ მას ძირითადად პარკინგებზე, ველობილიკებსა და დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელ ქუჩებზე იყენებენ.
დაბინძურება - დროთა განმავლობაში მტვრითა და ნარჩენებით ფოროვანი სივრცეების ამოქოლვა რისკია, რის გამოც სპეციალურ ვაკუუმურ დამლაგებელ მანქანებს იყენებენ მის გასაწმენდად.
თბილისის რეალობაში, სადაც ძლიერი წვიმების დროს ქალაქის ცენტრალური ქუჩები და დახრილი უბნები ხშირად გადაადგილების ნამდვილ გამოწვევად იქცევა, მსგავსი ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვა სანიაღვრე სისტემების განტვირთვისა და მტვრიანი ქუჩების მოწესრიგების ერთ-ერთი საუკეთესო გზა იქნებოდა.
თუმცა, არსებული რელიეფის, მძიმე სატრანსპორტო ნაკადებისა და ინფრასტრუქტურული თავისებურებების გათვალისწინებით, ჰიდრომოწყობილი გზების გამოყენება მიზანშეწონილია არა მთავარ მაგისტრალებზე, არამედ ახალ საცხოვრებელ უბნებში, პარკებსა და სარეკრეაციო ზონებში, სადაც ტრანსპორტის ნაკადი ნაკლებია.
