ჩანაცვლება მაცხოვრებლების მოთხოვნის მიხედვით რომ მოხდეს, ოთხჯერ მეტი უნდა აშენდეს, ისტორიულ უბნებში კი ვაზისუბანივით კორპუსები ვერ აშენდება - ირაკლი როსტომაშვილი

დაბზარული კედლები, ჩამოყრილი ბათქაში და მორყეული კიბეები - თბილისის ისტორიულ უბნებში მცხოვრები ადამიანებისთვის ყოველი დღე საფრთხის შეგრძნებით იწყება.  2023 წელს, დედაქალაქის მერმა, კახა კალაძემ ძველი თბილისის განახლება-რეაბილიტაციაზე საუბრისას განაცხადა, რომ ბიზნეს სექტორს ავარიული სახლის მესაკუთრეებთან შეთანხმების შემდეგ შესაძლებლობა მიეცემა, თავად მოახდინონ ისტორიულ უბნებში არსებული ავარიული შენობა-ნაგებობების ჩანაცვლება ან რეაბილიტაცია, თუმცა ბიზნეს სექტორი შეთანხმებას არ ჩქარობს. თბილისის ისტორიული უბნების სირთულეებზე და ბიზნეს სექტორის ინტერესებზე სასაუბროდ TIA.GE თბილისის ყოფილ მთავარ არქიტექტორს, დეველოპერულ  კომპანია “არსი”-ს დამფუძნებელ ირაკლი როსტომაშვილს  დაუკავშირდა. 

- ბატონო ირაკლი, სამშენებლო პოლიტიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა, რომელიც თბილისში  განსაკუთრებით იგრძნობა, ისტორიული არქიტექტურის შენარჩუნებაა. რამდენად შესაძლებელია 21-ე საუკუნის დედაქალაქში „ჭკვიანი სახლების“ მშენებლობის პარალელურად, ისტორიული არქიტექტურის შენარჩუნება და რა გამოწვევების წინაშე დგანან ისტორიული უბნები?

-  თანამედროვე გაგებაში „ჭკვიანი სახლი“ მაქსიმალურად ავტომატიზირებული და რობოტიზირებული სისტემაა და შენობის იერსახესთან ამას კავშირი არ აქვს. ისტორიულ ზონაში ყველაზე დიდი პრობლემა შესაცვლელი მიწისქვეშა კომუნიკაციებია. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ არსებული მასშტაბი შენარჩუნებული იყოს. ამ ზონებში მასშტაბური მშენებლობები არ შეიძლება, მაგრამ ეს იმდენად არქიტექტორული პრობლემა არ არის, რამდენადაც სოციალური. რუსთაველზე და მიმდებარე ქუჩებზე, პლეხანოვზე, სოლოლაკში, კრწანისში და ზოგადად, ძველი უბნების თბილისურ ეზოებში ათობით ოჯახი ცუდ საცხოვრებელი პირობებში ცხოვრობს. პირველ რიგში,  ამ ადამიანების დაკმაყოფილება უნდა მოხდეს, მაგრამ ეს ადგილზე ვერ მოხდება. ამას თავად მოსახლეობის ფინანსური ხარჯი და ძალიან სერიოზული მუშაობა სჭირდება. იქ ვიღაც რომ მივიდეს და შესთავაზოს მე აქ 15 სართულიანს ავაშენებ და 3 სართულზე თქვენ დაგაკმაყოფილებთო,  დაუშვებელია, იმიტომ, რომ ისტორიულ უბნებში მრავალსართულიანების მშენებლობა არ შეიძლება. 

- ალბათ ამიტომაცაა, რომ დეველოპერები ისტორიული უბნებით ნაკლებად ინტერესდებიან. 

_ ჩვენთან სამშენებლო ორგანიზაციები ერთმანეთს ეჯიბრებიან ვინ უფრო მეტს ააშენებს, ჟარგონს თუ ვიხმართ, დიდ ნებართვას იჩალიჩებს და სანამ ამაში იქნება კონკურენცია და არა ხარისხში და კონცეფციაში, ასე ვიქნებით. 

_ ხარისხზე კონკურენციასთან დაკავშირებით შარშან საინტერესო ინიციატივა გქონდათ..

_ არა მარტო ხარისხზე, კონცეფციაზეც. პირველ რიგში უნდა გამოცხადდეს რას ვაპირებთ და რა გვინდა. მაგალითად, ძველ თბილისში რა უნდა იყოს საცხოვრებელი სახლი თუ მაგალითად, კარგი სასტუმრო ან შვეიცარიის საელჩო. ჩვენთან ხომ ბიზნესი მარტო ბინების გაყიდვაა და არა ისეთი ობიექტის გაკეთება, რომელიც ასევე  მომგებიანი იქნება.  დიახ, ჩვენი მიზანია იტორიულ უბანს იერსახე შევუნარჩუნოთ და თან განახლება მოხდეს. მე ვამბობ, რომ ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს მიწისქვეშა კომუნიკაციებს, მაგრამ საზოგადოების აზრიც უნდა გავიგოთ.  სხვადასხვა ჯგუფები უნდა დასხდნენ და ვიფიქროთ, ვიმსჯელოთ და ვიკამათოთ. მე თუ მკითხავთ, არჩევნები სწორედ ამის გარშემო უნდა ტარდებოდეს, რომ  იქ გამოჩნდეს ვინ რისი გამკეთებელია, თორემ სადღეგრძელოებს ყველა კარგად ამბობს.. 

_ უძრავი ქონების ბიზნესი მშენებლობისთვის ახალ ადგილებს ეძებს და ავარიული სახლების ჩანაცვლებით ნაკლებად ინტერესდება, ამ სახლების მდგომარეობა კი თანდათან მძიმდება..

_ იმიტომ, რომ ამას თანმიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა სჭირდება. რომ ავიღოთ, მაღალი კოეფიციენტი მივცეთ და ვაზისუბანივით კორპუსები ჩავდგათ, არც გაიყიდება და ფასიც არ ექნება. პრობლემები იმიტომ იქმნება, რომ ადამიანს, რომელსაც 100 კვადრატული მეტრის ბინა აქვს 200 კვადრატულს ითხოვს, არადა იმ ტერიტორიაზე რაც უკვე აშენებულია, იმაზე მეტის აშენება არ შეიძლება. მაცხოვრებლების მოთხოვნის მიხედვით ჩანაცვლება რომ მოხდეს, ოთხჯერ მეტი უნდა აშენდეს. 

_  გამოდის, რომ პრობლემას მაინც მაცხოვრებლებამდე მივყავართ?

_ აბა სად მივა, თუ არ დაკმაყოფილდა? ის დევლოპერული კომპანია საქველმოქმედო ორგანიზაცია ხომ არ არის? ამათი ბინებით დაკმაყოფილება ხუთჯერ ძვირი გამოდის, ვიდრე ისეთივე მიწა ცარიელი რომ იყიდოს. იცით როგორ მსჯელობენ? ორი შვილი მყავს, ორივეს ცოლი ჰყავს მოსაყვანი და სამი ბინა მინდაო და ამ დროს ერთ ოთახიან კომუნალურში ცხოვრობს. 

_ გამოსავალს რაში ხედავთ?

_ არ ვიცი. ასეთი საკითხები არჩევნებზე წყდება. ბოლო 30 წელი საკრებულოში ან პარლამენტში არჩეული არქიტექტორი გნახავთ? სპორტსმენი ხომ ბევრია? ხოდა აკეთონ მაგათმა.. კბილის დასაპლომბად შტანგისტთან თუ მიხვალთ, მერე პრეტენზია ნუ გექნებათ.. გამოსავალი ის არის, რომ კბილი უნდა დაპლომბოს კბილის ექიმმა. 

_ ბინების გაყიდვაზე ქვეყაანაში არსებული პოლიტიკური ვითარება როგორ მოქმედებს?

_  უძრავი ქონება მთელ მსოფლიოში ყოველთვის ყველაზე გრძნობიარეა. თუ ქვეყანაში არასტაბილური მდგომარეობაა, ბინები არ იყიდება, თუ სტაბილური მდგომარეობაა - იყიდება. ჩვეულებრივი, სტატისტიკური მოქალაქე ბინის შესაძენად მთელი ცხოვრება ემზადება და ფულს აგროვებს. რა თქმა უნდა, ასეთი ადამიანი თავის ნაშრომს გაუფრთხილდება და ბინის შეძებნამდე სიტუაციის დალაგებას თუ არა, გარკვევას მაინც დაელოდება. ზოგადად, ქვეყანაში არასტაბილურობა ყველაფერზე ცუდად აისახება. გნებავთ ტურიზმი აიღეთ, გნებავთ სარესტორნო ბიზნესი, სასტუმრო ბიზნესი და უამრავი ადამიანი, ვინც ამაზეა მიბმული, კლიენტის დაკლება ყველას დაეტყობა და ცუდია. 

_ გამოდის, რომ თუ არაფერი შეიცვალა, გაყიდვები შემცირდება და უძრავი ქონების სექტორს პრობლემები შეექმნება?

_ გაყიდვების მხრივ, ორი პრობლემაა. ერთი, რომ ბიზნესი გაჩერდება და მეორე - დეველოპერი უკვე აშენებულს ვერ გაყიდის და ბანკიდან  სესხი თუ აქვს აღებული, ვერ გადაიხდის. კიდევ ერთი პრობლემა რაც დღევანდელ დღეს უფრო რეალურია, თავად კომპანიები გააჩერებენ. თუ კომპანია აპირებდა, რომ 2025 წელს პირობითად, 3 კორპუსი აეშენებინა, 1 კორპუსს ააშენებს, ანუ იმდენს ააშენებს რამდენის გაყიდვის მოლოდინიც აქვს. ესაა და ეს. 

- გმადლობთ.