რას შეცვლის თბილისის ახალი შემოვლითი გზა?

დედაქალაქის მასშტაბები წლიდან წლამდე იზრდება - მრავლდება ახალი საცხოვრებელი კვარტლები, ბიზნესჰაბები და კომერციული სივრცეები. მუდმივად მატულობს ადგილობრივების რაოდენობა, ტურისტების ნაკადი და ავტომობილების საერთო მოცულობა. შედეგად, ქალაქის საგზაო ქსელი გადატვირთულია, ხოლო ყოველდღიური მგზავრობა ერთი წერტილიდან მეორეში სტრესთან და დროის დანაკარგთან ასოცირდება.

ტრანზიტის ქალაქგარეთ გატანის საჭიროებაზე ექსპერტებიც და მთავრობაც წლების განმავლობაში საუბრობდნენ, თუმცა რეალური ნაბიჯები ახლა იკვეთება. აზიის განვითარების ბანკმა (ADB) თბილისის შემოვლითი მაგისტრალის ასაშენებლად 250 მილიონი დოლარის ფინანსური მხარდაჭერა უკვე დაამტკიცა. საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტის შეფასებით, ეს ინიციატივა არსებითად გააუმჯობესებს საგზაო კავშირებს და განტვირთავს მოძრაობას.

პროექტის ტექნიკური დეტალები

ახალი სატრანსპორტო შემოვლითი გზის სიგრძე 18.9 კილომეტრი იქნება და ის ოთხზოლიან მაგისტრალს დაეთმობა, რომელიც აღმოსავლეთ-დასავლეთის ძირითადი დერეფნის განუყოფელი ნაწილი გახდება. პროექტი ორ ძირითად მონაკვეთს აერთიანებს: ლოტი 4 აეროპორტიდან ლოჭინის მიმართულებით ვრცელდება, ხოლო ლოტი 5 ლოჭინიდან რუსთავამდე გრძელდება. ინიციატივა მხოლოდ მთავარი გზის დაგებაზე არ არის ორიენტირებული - ის სრულად ითვალისწინებს მისასვლელი და დამხმარე ინფრასტრუქტურის გამართვასაც.

როგორც ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ, გიორგი კაკაურიძემ საპარლამენტო განხილვებისას აღნიშნა, პროექტი რამდენიმე ნაწილადაა გაყოფილი. პირველი სამი ლოტის დაფინანსება ქვეყნის შიდა ბიუჯეტიდან ხორციელდება და შესაბამისი პროცედურები უკვე დაწყებულია. რაც შეეხება მეოთხე და მეხუთე ლოტებს, ისინი სრულად ADB-ის 250 მილიონიანი სესხით უზრუნველყოფილდება. აღნიშნული სესხი 23 წელზეა გათვლილი, საიდანაც 8 წელი შეღავათიანი პერიოდია, ხოლო სამშენებლო სამუშაოების დასრულების ბოლო ვადად 2031 წლის ბოლოა განსაზღვრული.

რა სარგებელს მოიტანს შემოვლითი მაგისტრალი?

ახალი გზის ამუშავება ქალაქის შიდა არტერიებს სრულად განთავისუფლებს იმ ტრანზიტული ნაკადებისგან, რომლებიც დღემდე აუცილებლობით თბილისის გავლით მოძრაობდნენ. თუმცა პროექტის ამოქმედების ეფექტი მხოლოდ საცობების შემცირებით არ შემოიფარგლება:

• ეკონომიკური ეფექტი - მძიმე ტექნიკას ქალაქში საათობით დგომა აღარ მოუწევს, რაც მნიშვნელოვნად შეამცირებს ბიზნესის ლოგისტიკურ ხარჯებს და გაზრდის სატრანზიტო გადაზიდვების ეფექტიანობას.
• ეკოლოგია და ინფრასტრუქტურა - სატრანზიტო ნაკადების გარეუბანში გადატანა მკვეთრად შეამცირებს ჰაერის დაბინძურებისა და ხმაურის დონეს მჭიდროდ დასახლებულ ზონებში. ამასთან, სატვირთოების არარსებობა დაზოგავს შიდა ქუჩების ასფალტის საფარს და შეამცირებს მუნიციპალიტეტის სარემონტო ხარჯებს.
• უსაფრთხოება - მსუბუქი მანქანებისა და მძიმეწონიანი ტრაილერების ყოველდღიური კონტაქტი ქალაქის ქუჩებში მუდმივ ავარიულ რისკებს ქმნის. ახალი მაგისტრალი შიდა გადაადგილებისთვის ბევრად უსაფრთხო გარემოს შექმნის და შეამცირებს მძიმე ინციდენტების სტატისტიკას.

თბილისის შემოვლითი გზა მხოლოდ ლოკალური მნიშვნელობის პროექტი არ არის. ის ცენტრალური აზიისა და ევროპის დამაკავშირებელი CAREC-ის მეორე დერეფნის ნაწილია და „შუა დერეფნის“ სატრანსპორტო ქსელის გაძლიერებას ემსახურება. როგორც საერთაშორისო ექსპერტები აღნიშნავენ, მთავარი ამოცანაა, რომ დაგეგმილი სამუშაოები დროულად, მაღალი სტანდარტებით და უზადო ხარისხით შესრულდეს.

საბოლოო ჯამში, ინფრასტრუქტურული პროექტების წარმატება მხოლოდ აშენებული კილომეტრებით არ იზომება. მთავარი იმ ეკონომიკური შესაძლებლობების შექმნაა, რომელიც ქვეყანას რეგიონულ ბაზრებთან აკავშირებს. თუმცა ამ გლობალური მიზნების მიღმა, ყოველი ასეთი ინიციატივის მთავარი დანიშნულება მარტივია, რომ ჩვეულებრივმა მოქალაქემ ყოველდღიური მგზავრობა მშვიდად, ზედმეტი ნერვების გარეშე შეძლოს.