კარებისა და ფანჯრების გადასახადი საფრანგეთში - როგორ შეცვალა ამან შენობების იერსახე?
დღეს ფანჯრების რაოდენობას სახლის დაგეგმვისას განათების, კომფორტისა და დიზაინის მიხედვით ვარჩევთ. თუმცა მე-18 საუკუნის ბოლოს საფრანგეთში კარებსა და ფანჯრებს სხვა მნიშვნელობაც ჰქონდა - მათი რაოდენობა გადასახადის ოდენობაზე მოქმედებდა.
1798 წელს საფრანგეთის მთავრობამ კარებისა და ფანჯრების გადასახადი შემოიღო. რევოლუციის შემდეგ სახელმწიფოს ახალი შემოსავლები სჭირდებოდა, ამიტომ საგადასახადო სისტემა შეიცვალა. უძრავი ქონების პირდაპირი შეფასების ნაცვლად, გადასახადის დასაკისრებლად ერთ-ერთ კრიტერიუმად შენობის გარედან ხილული ღიობების რაოდენობაც გამოიყენეს.
ლოგიკა მარტივი იყო - მეტი კარი და ფანჯარა ხშირად უფრო დიდ ან უკეთ მოწყობილ შენობაზე მიუთითებდა. ამასთან, გადასახადის ოდენობა მუნიციპალიტეტის ზომაზეც იყო დამოკიდებული. შესაბამისად, ერთი და იმავე რაოდენობის ღიობების მქონე შენობებს სხვადასხვა დასახლებაში განსხვავებული გადასახადი შეიძლება დაკისრებოდათ.
როგორ აისახა ეს შენობების იერსახეზე?
გადასახადის შესამცირებლად ზოგიერთი მფლობელი ფანჯრებს აგურით ამოაშენებდა ან მათ რაოდენობას ამცირებდა. შედეგად, იცვლებოდა შენობების ფასადები, ხოლო ოთახებში ბუნებრივი სინათლის რაოდენობა მცირდებოდა.
ცვლილებები საერთო სივრცეებსაც შეეხო. ზოგიერთ შენობაში კიბის უჯრედების ფანჯრებსაც ხურავდნენ, რაც კიბეებსა და დერეფნებს უფრო ბნელს ხდიდა. ამასთან, სახურავის ფანჯრები გადასახადით არ იბეგრებოდა, ამიტომ მათი გამოყენება ზოგ შემთხვევაში უფრო ხელსაყრელი იყო.
გადასახადი დიდ შესასვლელებსაც ეხებოდა. ეტლებისა და საქონლის შესატანად განკუთვნილ ფართო კარებზე დამატებითი გადასახადი მოქმედებდა, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო იმ შენობებისთვის, რომლებსაც დიდი შესასვლელები სატრანსპორტო საშუალებებისა და ტვირთის მისაღებად სჭირდებოდა.
რატომ გაუქმდა გადასახადი?
კარებისა და ფანჯრების გადასახადი 1926 წელს გაუქმდა. მისი არსებობის განმავლობაში ის არაერთხელ გამხდარა კრიტიკის საგანი, რადგან გადასახადის დასაკისრებლად გამოყენებული კრიტერიუმი პირდაპირ უკავშირდებოდა შენობის ღიობებს - იმ ელემენტებს, რომლებიც საცხოვრებელში სინათლისა და ჰაერის შემოსვლას უზრუნველყოფს.
ეს ისტორია გვიჩვენებს, რომ საგადასახადო გადაწყვეტილებებს ზოგჯერ გაცილებით ფართო გავლენა აქვს, ვიდრე სახელმწიფო ბიუჯეტის შევსებაა. მათ შეუძლიათ შეცვალონ ადამიანების გადაწყვეტილებები სახლის დაგეგმვისას და გავლენა მოახდინონ იმ გარემოზე, რომელშიც ყოველდღიურად ვცხოვრობთ.